In beeld: WSM 40 als laatste museumtrein uit depot Zwaag getransporteerd

28-07-2026 / 16.00 uur
HOORN - Op 15 juli 2026 transporteerde de Museumstoomtram Hoorn - Medemblik motorwagen 40 van de Westlandse Stoomtramweg Maatschappij vanuit het depot in Zwaag naar Hoorn. Als onderdeel van de 'Poort van Hoorn' wordt in Zwaag een nieuw depot gebouwd op de plek van het huidige kleinere depot. Voordat het depot gesloopt kon worden, moest eerst al het materieel dat stond opgeborgen worden getransporteerd.

Eerder maakten wij een reportage over vier historische goederenwagons die op 19 juni 2026 tijdens het eerste transport naar Hoorn werden gebracht. De vier wagons zijn de D5 van de Stoomtram-Maatschappij Breskens-Maldeghem, de Dt406 van de Nederlandsche Spoorwegen, de E3 van de Nederlandsche Tramweg-Maatschappij en als laatste de LD5 van de Nederlandsche Centraal Spoorwegmaatschappij. In latere transporten werden de goederenwagon D59 van de Zeeuws-Vlaamse Tramweg-Maatschappij, rijtuig AB22 van de Gooische Stoomtram, rijtuig AB2 van de Stoomtram Tiel - Buren - Culemborg en als laatste de motorwagen 40 van de Westlandse Stoomtramweg Maatschappij naar Hoorn gebracht.

Op 15 juli 2026 bezochten wij Hoorn om het uit Zwaag afkomstige materieel vast te leggen. De goederenwagon D59 stond op het emplacement opgesteld. Men was druk aan het rangeren met de rijtuigen AB2 en AB22. Tevens kwam de kale WSM 40 in de middag in Hoorn aan. De motorwagen heeft in 1975 voor het laatst gereden. In 1995 werd de motorwagen naar Maschinenbau Kiel gebracht voor een restauratie aan de rijtuigenbak. Sinds zijn terugkomst stond de WSM 40 in Zwaag opgeslagen. Na zijn aankomst in Hoorn werd de WSM 40 een loods in gerangeerd. Daar zal de motorwagen waarschijnlijk wat jaren staan.

Poort van Hoorn
De komende jaren wordt hard gewerkt aan het project 'Poort van Hoorn'. Hiermee wil de gemeente tussen 2022 en 2030 zesduizend woningen bouwen en onder andere het stationsgebied flink aanpakken. Hiervoor zijn goede afspraken gemaakt met de Museumstoomtram Hoorn - Medemblik. In Hoorn zal het emplacement van de Museumstoomtram worden aangepast en zullen de drie oude loodsen worden vervangen door een nieuw expositiedepot.

Een onderdeel van 'Poort van Hoorn' is het ‘Realisatie Collectiedepot Zwaag’. In dit project wordt het huidige collectiedepot in Zwaag, waarin drie sporen liggen, vervangen door een veel grotere loods waarin 620 meter overdekt spoor komt te liggen, verdeeld over vijf sporen. Het depot krijgt een oppervlakte van 3100 vierkante meter, waarin ook ruimte komt voor de opslag van spullen. Momenteel staat het dienstdoende materieel van de Museumstoomtram in Hoorn opgesteld, waarvan een deel helaas in de buitenlucht staat. Daarnaast heeft de SHM loodsen in Zwaag en Benningbroek voor de opslag van tientallen historische rijtuigen en goederenwagons die nog op een restauratie wachten. Als alle loodsen in Hoorn en Zwaag zijn gebouwd, kan al het materieel overdekt worden opgesteld.

Voor alle foto- en filmbeelden geldt: © TreinenInNederland.nl
 
   
   
   
     
 
Bekijk onze filmbeelden.
 
Op het emplacement in Hoorn stonden de vier goederenwagons die al eerder vanuit Zwaag naar Hoorn zijn gebracht. Dit zijn de D5 van de Stoomtram-Maatschappij Breskens-Maldeghem, de Dt406 van de Nederlandsche Spoorwegen, de E3 van de Nederlandsche Tramweg-Maatschappij en als laatste de LD5 van de Nederlandsche Centraal Spoorwegmaatschappij. Voor deze vier wagons stond een vijfde goederenwagon, de D59 van de Zeeuws-Vlaamse Tramweg-Maatschappij.
 
 
De Belgische fabrikant La Brugeoise leverde in 1930 twintig goederenwagons aan de Zeeuwsch-Vlaamsche Tramweg-Maatschappij (ZVTM). De D59 behoort tot deze serie en werd eveneens in 1930 geleverd. Deze serie wagons zijn een van de laatste stoomtramgoederenwagons die de ZVTM in dienst stelde. De ZVTM zette de goederenwagons onder andere in voor het vervoer van vee. De D59 werd in 1950 terzijde gesteld en kreeg een tweede leven als schuur. Hiervoor werd de wagon naar Sluiskil gebracht. In 2000 nam de Stoomtrein Goes - Borsele de goederenwagon op in haar collectie. Op 5 oktober 2005 ruilde de Stoomtrein Goes - Borsele de D59 met de Museumstoomtram Hoorn - Medemblik tegen een historische ketel, waarvan de SGB de bijbehorende wagen al in de collectie had. Sinds de overname door de Museumstoomtram staat de wagon opgeslagen. Kijk voor meer informatie van de D59 op de pagina van de wagon.
 
 
 
 
De SHM 35 'Griezel' werd voor de rangeerwerkzaamheden ingezet. Op de foto rijdt de dieselloc naar de loods toe.
 
De SHM 35 trekt de N.H.T.M. 21, koppelwagen NTM K9 en rijtuig TBC AB2 / RTM AB395 uit de loods.
 

De Stoomtram Tiel - Buren - Culemborg opende in 1906 de gelijknamige spoorlijn met een spoorbreedte van 1067 mm. Voor de tramdiensten nam het bedrijf zes door Allan gebouwde rijtuigen met de nummers AB1 t/m AB6 in gebruik. Nadat de TBC al in 1918 haar tramdiensten staakte nam de Rotterdamsche Tramweg-Maatschappij alle rijtuigen over. In Rotterdam kregen de TBC AB1 t/m AB6 de nummers RTM AB394 t/m AB399. De AB2 kreeg het nummer AB395. De Tramweg-Stichting wist in 1966 een groot deel van het RTM-materieel te redden, waaronder alle rijtuigen van de voormalige TBC. In 1971 werden de RTM-rijtuigen B370 en AB395 van Hellevoetsluis overgebracht naar Hoorn. In Hoorn werd de RTM AB395 gerestaureerd en omgespoord van 1067 mm naar 1435 mm 'normaalspoor'. In 2019 werden de GS AB22 en RTM AB395 vanwege een onderhoudsachterstand buiten dienst gesteld. De RTM AB395 zal worden gerestaureerd in de staat zoals het rijtuig bij de TBC heeft dienst gedaan onder het nummer AB2. Kijk voor meer foto's en informatie van de AB2 op de pagina van het rijtuig.
 
 
 
 
Detailfoto's van de RTM AB395.
 
 
 
 
 
 
 
 
De Sik 361 rangeert naar de werkplaats om rijtuig Gooische Stoomtram AB22 op te halen.
 
De Gooische Stoomtram AB22 stond in de werkplaats van de Museumstoomtram Hoorn - Medemblik. Met Sik 361 werd rijtuig
AB22 naar het straatspoor gerangeerd.
 
 

De Gooische Stoomtram bestelde bij fabrikant Waggon- und Maschinenbau AG (Wumag) in Görlitz vier rijtuigen. Rijtuig AB22 werd in 1904 als eerste van de serie AB22 tot en met AB25 geleverd. De vier rijtuigen werden voornamelijk ingezet op de hoofdlijn Amsterdam - Muiderberg - Laren. Tijdens de woningsnood na de Tweede Wereldoorlog plaatste gemeente Hilversum eind juni 1949 dertien Gooische rijtuigen in een tramdorp. Het dorp werd in de jaren '60 weer opgebroken. De Tramweg-Stichting wist de rijtuigen AB22, AB25, de motorwagen 14 en het bijbehorende aanhangrijtuig 50 die in het dorp stonden te kopen. De AB22 werd tussen 1976 en 1982 in Geldermalsen gerestaureerd. In 2019 werden de GS AB22 en RTM AB395 vanwege een onderhoudsachterstand buiten dienst gesteld, in afwachting van een restauratie. Kijk voor meer foto's en informatie van de AB22 op de pagina van het rijtuig.
 
 
 
De Sik 271 rangeert met het rijtuig GS AB22 langs de SHM 35 die met rijtuig RTM AB395 staat te wachten. De RTM AB395 stond eerst achterin
de loods opgesteld, de GS AB22 wordt nu helemaal achter in de loods opgesteld. Daarna werd de RTM AB395 voor de GS AB22 geplaatst.
 
 
Nadat de GS AB22 in de loods werd geplaatst rangeerde de Sik 271 weer los uit de loods.
 
 
De SHM 35 werd weer gestart om rijtuig RTM AB395 weer terug de loods in te rijden.
 
 
 
 
Nadat rijtuig RTM AB395 weer terug in de loods werd gezet rangeerde de SHM 35 verder met de N.H.T.M. 21 en de NTM K9.
 
 
 
De NS 271 rangeert met de NTM E67, O.G. E102, NTM E134 en de SHM 157 vanaf het meest rechterspoor naar een ander spoor.
Daar werden O.G. E102, NTM E134 en de SHM 157 afgekoppeld en rangeerde de Sik met de NTM E67 weer terug.
 
 
 
De rangeerende SHM 35 en de Sik 271 naast elkaar.
 
De 271 plaatste de E67 los op het rechterspoor en rangeerde zelf weer terug naar de O.G. E102, NTM E134 en de SHM 157.
 
De platte wagon 8157 werd in 1928 door het Belgische La Hestre gebouwd en geleverd aan de eveneens Belgische Nationale Maatschappij voor Buurtspoorwegen (NMVB). De NMVB zette de wagon tot aan 1974 in. In datzelfde jaar werd de 8157 door de NMVB samen met de rijtuigen 19424 en 19492 verkocht aan de Museumstoomtram Hoorn - Medemblik. De 8157 werd omgespoord naar 1435 mm en opgeslagen in Hoorn. In 2000 kreeg de wagon een revisie, waarbij onder andere de wielbanden werden vervangen. De wagon werd in 2000 met het nummer SHM 157 (zonder de 8) in gebruik genomen.
 
De SHM 35 rangeerde met de N.H.T.M. 21 en de NTM K9 naar de NTM E67 toe en koppelde deze aan. Daarna reed de
diesellocomotief de drie wagons naar de loods en zette ze daar op hetzelfde spoor als de GS AB22 en de RTM AB395.
 
 
 
De SHM 35 rangeert los de loods uit.
 
De motorwagen WSM 40 werd na meer dan twintig jaar vanuit depot Zwaag gehaald. De motorwagen verliet vandaag als laatste het
depot in Zwaag en werd naar Hoorn gebracht. Na aankomst in Hoorn werd de WSM 40 achterin de loods gerangeerd.
 
 

In 1922 en 1923 nam de Westlandse Stoomtramweg Maatschappij (WSM) haar eerste motorwagen in gebruik. In 1923 leverde de Deutsche Werke Kiel (DWK) een motorwagen van het type IV. De motorwagen kreeg het nummer 40 en kreeg een crème kleur. De motorwagen werd ingezet op de trajecten Den Haag – Hoek van Holland en Loosduinen – Kijkduin. De WSM staakte in 1932 het reizigersvervoer per spoor en verkocht de negen jaar oude WSM 40 aan de Duitse Moerser Kreisbahn. In de jaren '60 werd de motorwagen flink verbouwd. Aan beide kanten kreeg de oude WSM 40 geheel nieuwe koppen. In 1969 kocht de Tramweg-Stichting de oude WSM 40 en bracht hem in januari 1970 over naar Hoorn. De erg geliefde WSM 40 werd in 1975 vanwege de slechte staat van de motor terzijde gesteld.

In december 1979 werd de WSM 40 per vrachtwagen vanuit Hoorn naar Centraal Autoherstelbedrijf in Utrecht overgebracht. Hier werden de motor en de versnellingsbak gereviseerd. De rijtuigbak van de WSM 40 werd in 1995 naar Maschinenbau Kiel (MaK) gebracht. MaK bouwde voor de motorwagen twee nieuwe koppen aan de hand van het oorspronkelijke model. Nadat de kale motorwagen terug van MaK in Hoorn was aangekomen, werd helaas niet verder gewerkt aan de restauratie. Kijk voor meer informatie van de WSM 40 op de pagina van de motorwagen.
 
De motorwagen kreeg tijdelijke houten buffers zodat Sik 288 met de motorwagen kon rangeren. De WSM 40 werd naar de loods gerangeerd.
 
 
 
Detailfoto's van de motorwagen.
 
 
 
 
De WSM 40 staat in de loods op zijn plek.
 
Tijdens het transport van de WSM 40 reed de NS Gs 7696 / SHM 91 mee.
 
De Sik 288 rangeert met de O.G. E102, NTM E134 en de SHM 157.
 
De SHM 35 rangeert naar de stam lokaalspoortijtuigen.